Historie (Anno 1832)

Versie zaterdag 05 februari 2005

Vertaling stempel:

Gemeente Epe en Oene
Sectie J
genaamd 
Het Broek
Tweede Blad
Opgemeten door L.L. Machen
Landmeter van de Eerste klasje
van No 149 tot No 366
gekarteerd volgens de schaal van 1 a 2500

Onderdeel van kadastrale kaart d.d. 1832

Het woord Dijk is van Emster dijk, onze boerderij is geel weergegeven in een driehoek gevormd door de Middel Wetering en de Groote Wetering. Rechts onder staat " De Lugen Brug". De ouderen in onze buurt weten het nog: in de oorlog opgeblazen door de Duitsers en daarnaast is later een nieuwe (huidige) brug gebouwd. Vandaar de rare kronkel in onze weg.

Maar feit is dat onze boerderij anno 1832 de enige boerderij is langs de Emster dijk, (nu Nijbroekerweg).

Sporen van de gedempte middel Wetering ben ik met graafwerkzaamheden in onze tuin nog tegen gekomen.

Emsterdijk
In 1830 toen het kadaster startte, bestond onze boerderij al, getuige een kadastrale kaart van 1832, waarop onze boerderij als enige boerderij aan de toen nog Emsterdijk opgetekend stond.
Illegale verbouwingen?
In het kadaster is tot 1950 geen vernieuwing aan de boerderij geregistreerd, 
De voorgevel vanaf de Emsterdijk (later Nijbroekerweg).

De situatie in 2000 was dat de voorgevel nog in oude staat was getuige de voegen en het metselwerk wat bestaat uit leem en zachte bakstenen. Sommigen waren kapot gevroren als gevolg van het vocht. De voorgevels is dus het oudst samen met de schoorsteen en de noordelijke helft van het dak en stamt van voor 1830.

De noordelijke zijgevel lijkt van rond 1900 gezien de traskalk die is gebruikt bij het metsel werk. En is waarschijnlijk vernieuwd bij het plaatsen van een betonnen mestkelder strak tegen de noordkant van de boerderij aan. Toen de heer Brouwer de boerderij in 1920 kocht, was deze gevel al vernieuwd. In 1960 is elektra gekomen en even later is de boerderij voorzien van waterleiding....Wel aardig, bij het graven van de sleuf voor de door ons gewenste nieuwe aansluiting stootte ik op een loden pijp die liep van de pomp aan de voorgevel naar een ondergrondse waterput!!! Zit er dus nog steeds.
De zuidelijke zij gevel bestaat al weer uit een iets jongere baksteen en is volledig gemetseld met cement. Het is nog wel een steens muur. Er zitten ook nieuwere betonnen stalramen in. In 1964 heeft de heer Brouwer de muur en een deel van het gebinte en de sporen aan de zuidkant (Nijbroekerweg kant) van de boerderij vernieuwd. De sporen zijn van gewaterd dennenhout.
Het jongst (1982) is de achtergevel met schuifdeuren en gemetseld in een nieuwe strakke baksteen. Het is tevens een (onge´soleerde) spouw muur. 
De oudste delen binnen zijn de brandmuur tussen het woongedeelte en de deel en de muur tussen het woonhuis en de keuken waarop tevens de schoorsteen staat, deze bestaan uit in een veldoven gebakken stenen (zacht) en zijn gemetseld met leem.

De schoorsteen op zich is een verhaal apart: de dragen delen zijn gemaakt van keihard eikenhout maar dit stond in contact met de hete lucht van de haard!!! Geen wonder dat schoorsteen branden hoofdoorzaak waren van boerderij branden....

De bewoners van boerderij "De grote Ruiter"

tot 1830
Wanneer de boerderij precies is gebouwd valt niet meer te achterhalen, de oudst bekende eigenaar is Derk Jan Pannekoek geboren te Epe rond 1793, overleden woensdag 25 augustus 1830 op 37 jarige leeftijd. 
Derk was getrouwd met Aartje van Laar die hem een zoon tevens enige erfgenaam schonk: Arend Pannekoek. 

1830 - 1896
Arend staat te boek als landbouwer en die later tapper werd (ofwel kroegbaas) volgens overlevering niet zo raar bij de Leugen brug (dialect voor lage brug). Arend verkoopt der boerderij in 1896.
1896 - 1910
Beert van Nierssen Lubbertszoon was landbouwer te Welsum, later te Emst en knapt de boerderij wat op, het staldeel van de noordelijk gevel wordt opnieuw opgetrokken en het voorhuis krijgt wat nieuwe binnen muren wat later de muur tussen de hal en de woonkamer zou worden. Tevens is de voordeur verplaatst en zijn de ramen in de voorgevel vernieuwd. Beert dacht rond 1910 de overwaarde van zijn stulpje te verzilveren en verkocht hem aan Jan Willem Kloezeman.
1910 - 1923
Die Jan Willem vond het allemaal wel best zoals het een landbouwer genaamd Kloezeman betaamt woont en werk er lekker in en verkoopt de hut na de eerste wereld oorlog om met de winst te gaan beleggen op de beurs.
1923 - 198..
Albert Jan Brouwer had wat geld over en koopt de tent en gaat eens rigoureus aan de slag. De zuidelijke gevel langs de Nijbroekerweg wordt vernieuwd (1964) en tevens worden de gedeelde sporen vervangen door ongedeelde. Daarbij worden delen van het oorspronkelijke gebinte vervangen door douglas. De vernieuwing van de zijgevel laat ook zijn sporen na op de voorgevel: een rollaag over het Gelders vlechtwerk. Als op een gegeven moment zijn dochter al enige tijd aan de man is, vernieuwd deze de achtergevel in 1984 terwijl tegelijkertijd binnen een ge´soleerde vloer
198..-2000
Hoe het precies zit weet ik niet en omwille van de privacy ga ik dat niet verder na. Feit is wel dat in juli 2000 Jacqueline van het Erve en EugŔne Zeldenrijk een mondeling akkoord sluiten met de nazaten van de heer Brouwer. De Grote Ruiter zal vanaf 1 september 2000 als erve "Zeldenrijk" door het leven gaan en daarbij grondig onder handen worden genomen.
Terug naar startpagina Boerderij